MARNOŚĆ — PRÓŻNOŚĆ

pobrane

MARNOŚĆ — PRÓŻNOŚĆ
Pod hasłem „Świat 60” mamy w Adalbergu: „Wszystko na świecie marność”, podane za Knapiusem, pod hasłem zaś „Próżność 2 ”: „Wszystko próżność” oraz cytat z Reja: „Wszytko próżność na świecie, Co się leda jako plecie”, zebrane w Nowej księdze przysłów polskich s. v. „Próżność 3*” — i to wszystko.
Na zasadzie tego materiału trudno by się domyślić, że chodzi tu
o dwie postaci tego samego aforyzmu i że jest to jedno z najgłośniejszych powiedzeń biblijnych, powtarzane od wieków przy najrozmaitszych okazjach, od takich czy innych zawodów w życiu po uroczyste pogrzeby. Źródłem jest tutaj „Mędrzec Pański”, Salomon, a raczej przypisywana mu księga, zwana Eklezjastes, jedno z najbardziej pesymistycznych dzieł, jakie zna literatura świata. Od samego początku, niby motyw przewodni, rozbrzmiewa tu wyraz vanitas, tj. marność czy próżność, bo i tak, i tak go u nas tłumaczono. Rozdział po rozdziale okazuje się, że wszystko, co człowiek ceni, jest marnością, ustęp zaś ostatni (12, 8) przynosi podsumowanie w postaci zdania: „Marność nad marnościami, rzekł Eklezjastes: i wszystko marność.” Księgi kaznodziejskie, Ekklesiastés po grecku, Kohełeth po hebrajsku zwane, cieszyły się w Polsce dużą poczytnością w pewnych okresach; tak było w czasach baroku, zwłaszcza u jego schyłku, gdy w epoce saskiej St. Herakliusz Lubomirski dał ich bardzo zgrabną parafrazę wierszem (1706). W jego ujęciu omawiany werset brzmi bardzo po Rejowsku:

Marność marności wszystko jest na świecie,
Marności marą, co jedno świat plecie.1

You may also like

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *